Bol u kostima i zglobovima

Hroničan bol u kostima i zglobovima je u većini slučajeva uzrokovan nekom vrstom reumatskog oboljenja. Reumatska oboljenja se odlikuju bolom i poremećajem funkcije zahvaćenog dela koštano-zglobnog sistema. Kod pojedinih reumatskih oboljenja, zahvaćeni su i drugi organi i sistemi, što se ponekad ispoljava teškim kliničkim stanjem, sa mogućim smrtnim ishodom.

Pored očiglednih reumatskih oboljenja, bol u kostima i zglobovima može da bude i posledica neke vrste traume. Kada se priča o traumi misli se na povrede nastale tokom pada, udarca, i slično.

Reumatska oboljenja se međusobno razlikuju po uzrocima koji ih izazivaju, kao i u kliničkom ispoljavanju, što indikuje i razlike u njihovom lečenju.

Bol u kostima i zglobovima podela

Ova vrsta bolova može se podeliti u više grupa:

  • degenerativna
  • zapaljenska
  • metabolička
  • oboljenja vanzglobnog reumatizma
  • retka reumatska oboljenja
  • reumatične manifestacije nereumatskih oboljenja

Približno svaki peti bolesnik u ambulantu opšte prakse dolazi zbog reumatskih tegoba. Ipak u većini slučajeva ovo je oboljenje specifično za starije generacije, pa dve trećine pacijenata su osobe starije od 65 godina.

Najčešća su degenerativna reumatska oboljenja, kao što su spondiloza kičmenog stuba i artroza zglobova. Zapaljenska reumatska oboljenja su češća kod mlađih i srednjovečnih osoba, a ona imaju teži tok i lošiju prognozu, ali su na sreću ređa (ima ih svaki 13. pacijent sa reumatskim oboljenjima).

Simptomi reumatskih oboljenja

Bol je najvažniji simptom reumatskih oboljenja. Svi bolovi reumatskog porekla su lokalizovani u zglobovima, kostima i mišićima.

Bol u kostima i zglobovima može biti:

  • zapaljenski ili mehanički
  • kontinuirani ili povremeni

U odnosu na poreklo, bol može biti zapaljenski i mehanički, a u odnosu na trajanje, deli se na kontinuirani i povremeni. Kontinuirani bol se retko sreće, a on može biti i zapaljenskog i mehaničkog porekla.

Zapaljenski bol se javlja u mirovanju i postepeno povlači tokom fizičke aktivnosti. Praćen je osećajem ukočenosti,  naročito u jutarnjim časovima, posle ustajanja iz kreveta. Potpuno obrnuto, mehanički bol nastaje i postepeno se pojačava u toku fizičke aktivnosti, a povlači se mirovanjem.

Pored bola, reumatska oboljenja odlikuje i otok u okolini zglobova, kao posledica izliva tečnosti u zglobnu šupljinu i koštane hipertrofije (zadebljanja kosti).

Vrste reumatskih oboljenja i stanja

Postoji više vrsta reumatskih oboljenja i stanja, a neka od njih su:

  • giht (akutni bol u zglobu)
  • artritis
  • osteoporoza (smanjenje gustine kostiju)
  • dijabetična polineuropatija
  • ankilozirajući spondilitis – spondiloza kičmenog stuba (vrlo ograničena pokretljivost kičme)
  • artroza (promene na malim zglobovima šake)
  • atroza (bolovi u zglobovima lakta, kolena, skočnog zgloba, ramena, kuka, kosti stopala, prstiju)
  • fibromijalgija (bolovi u mišićima leđa)
  • bolovi i smanjena pokretljivost kod starijih osoba

Bol u kostima i zglobovima – lečenje

Osoba koja oseti bilo kakav bol u kostima ili zglobovima trebalo bi da se javi lekaru opšte prakse koji će obaviti pregled i neophodne laboratorijske analize. Nakon toga lekar opšte prakse pacijenta može uputiti na dalja ispitivanja i rendgenska snimanja. Nakon dobijenog rendgenskog snimka pacijent se upućuje kod ortopeda, reumatologa ili fizijatra, koji će odrediti dalji tok lečenja.

U lečenju degenerativnih reumatskih oboljenja uglavnom se primenjuju NSAIL i obični analgetici, a u lečenju zapaljenskih reumatskih oboljenja i kortikosteroidi.

Takođe u zavisnosti od vrste, bol u kostima je moguće uspešno otkloniti uz pomoć fizikalne terapije i pomoći stručnog lica.